آثار قديمه قريب به مسيّب مسيّب ، قصبه‌اى است در عراق عرب ، بر كنار شط ؛ و تا بغداد ، قرب 14 فرسخ است . فقير در آنجا ، چند روز ميهمان بودم . قريب به آنجا ، يعنى به مسافت چند فرسخ ، تلهاى بسيار بزرگ است كه همه شهر بوده و آثار بناهاى عاليه مشاهده مىشود ؛ گويند از بناهاى ضحّاك است و نمارده را نيز مقرّ سلطنت بوده ؛ و اكثر از زير خاك ، سنگهاى عظيمه و صورتهاى مجسّمه بيرون آورده‌اند ؛ از جمله در همين سنوات ، يكى از سيّاحان انگليسى ، محلّى از آن اراضى را شكافته ، چند مجسّمه از سنگ برآورده بوده كه بعض از خطوط قديمه ، بر شانه و سينه و پهلوى آن صورتها نقش بوده و آنها را حمل و نقل كرده ، مىآورد تا بغداد و بصره كه به فرنگستان ببرد . شنيده‌ام سنگهاى عجيبه ، در آنجا ديده مىشود . آثار قديمه در آسك « 1 » ( 25 ) آسك از نواحى اهواز است ؛ ميانهء ارّجان و رامهرمز واقع شده و مسافتش تا ارّجان ، دو منزل است . آب و نخل فراوان دارد و در حوالى آن شهر ، چشمه‌اى است كه آبش خوب نيست و در آنجا ايوانى است عالى و ميان ايوان و چشمهء مذكوره ، گنبدى است كه غباد ( 26 ) - پدر انوشيروان - بنا نموده ؛ ارتفاعش بيشتر از صد ذرع است . برج عقرقوف « 2 » اين برج يكى از بناهاى كهنه و در حوالى بغداد است ، به مسافت چهار فرسنگ تخمينا . وقتى شخصى بالاى آن برج ، صعود مىنمايد ، از هر سو كه نظر كند ، آثار آبادى قديم و خرابهء بسيار به نظرش مىآيد . [ وضع آن برج ] ( 27 ) : مربّع است ؛ با خشت خام ساخته شده ؛ قطر خشتها ، تقريبا چهار انگشت ؛ از هشت الى ده خشت روى هم گذاشته‌اند و يك دو انگشت چينه ، روى

--> ( 1 ) . آسك : بر وزن آدم استعمال مىشود . ( 2 ) . عقرقوف : بعضى به جاى حرف آخر - كه فاء باشد - نون نوشته ، عقرقون خوانده‌اند و در بعض نسخ ، در آخر ، ميم آورده ، عقرقوم ناميده‌اند و در اين ازمنه ، اين شهر به كاركوف مشهور است .